`แอปฯ TAS` เฝ้าระวังละเมิด ก.ม.ควบคุมยาสูบ-น้ำเมา

เมื่อวันที่ 31 ม.ค. นายแพทย์สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค พร้อมด้วยนายตติยะ ชื่นตระกูล ผู้อำนวยการสำนักผลิตภัณฑ์ภูมิสารสนเทศ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA นายแพทย์นิพนธ์ ชินานนท์เวช ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แพทย์หญิงปานทิพย์ โชติเบญจมาภรณ์ ผู้อำนวยการสำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ และนางสาวอังคณา บริสุทธิ์ ผู้อำนวยการศูนย์กฎหมาย ร่วมแถลงข่าวเปิดตัวแอปพลิเคชัน “ระบบสารสนเทศเพื่อเฝ้าระวังการละเมิดกฎหมายควบคุมยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์” (Tobacco & Alcohol Surveillance System : TAS)

อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า ผลกระทบจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีทั้งทางด้านสุขภาพและด้านสังคม และสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงคือเยาวชนไทยที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี สามารถซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ด้วยตนเองโดยไม่มีการตรวจสอบ (ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ 2556) ส่วนผลกระทบจากการสูบบุหรี่ก็มีมากเช่นกัน ประกอบกับภัยคุกคามที่เกิดจากอุตสาหกรรมยาสูบ ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพของประชาชน สูญเสียทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม เนื่องจากความเจ็บป่วย และเสียชีวิตก่อนวัยอันควร จากโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่และได้รับควันบุหรี่ ซึ่งทั้งสองเรื่องนี้ประเทศไทยมีการบังคับใช้กฎหมายตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ.2551 และพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560

นอกจากนี้ กรมควบคุมโรค ได้พัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการเฝ้าระวังและบังคับใช้กฎหมาย หรือเรียกว่า หน่วยปฏิบัติการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และยาสูบ (ATCU) ประกอบด้วยตำรวจ เจ้าหน้าที่ปกครอง เจ้าหน้าที่สรรพสามิต และพนักงานเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ร่วมกันประชาสัมพันธ์ข้อกฎหมาย ตรวจเตือน และบังคับใช้กฎหมาย โดยปัจจุบันได้ดำเนินการอบรม ATCU ระดับจังหวัดไปแล้ว จำนวน 2 รุ่น เมื่อปลายปี 2560 ที่ผ่านมา และในปีนี้จะขยายการอบรมให้ทั่วทุกจังหวัด ต่อไปที่ผ่านมาการรับเรื่องร้องเรียนผ่านระบบคอลเซ็นเตอร์ และลงพื้นที่บังคับใช้กฎหมาย ประชาชนประสบปัญหาในการร้องเรียน เนื่องจากการร้องเรียนทางโทรศัพท์จำเป็นต้องมีเจ้าหน้าที่รับเรื่อง อีกทั้งจำเป็นต้องแจ้งข้อมูลสถานที่เกิดเหตุอย่างละเอียดจึงจะทำให้พนักงานเจ้าหน้าที่สามารถลงพื้นที่ตรวจสอบได้ กรมควบคุมโรค ได้แก้ไขปัญหาดังกล่าวด้วยการสร้างแอปพลิเคชันระบบสารสนเทศเพื่อเฝ้าระวังการละเมิดกฎหมายควบคุมยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (Tobacco & Alcohol Surveillance System: TAS) โดยได้รับเงินสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ในการจัดทำและพัฒนาโปรแกรมดังกล่าว

นายแพทย์สุวรรณชัย กล่าวว่า แอปพลิเคชันดังกล่าวทำให้การร้องเรียนง่ายขึ้น สามารถร้องเรียนได้ 24 ชั่วโมง เพียงระบุข้อร้องเรียนพอสังเขป ไม่จำเป็นต้องทราบข้อกฎหมายมากนัก มีการระบุสถานที่เกิดเหตุในระบบอัตโนมัติเพียงผู้ร้องเรียนอยู่ในสถานที่ใกล้เคียง เข้าโปรแกรม TAS และเลือกตำแหน่งปัจจุบัน ระบบสามารถเชื่อมโยงไปยังแผนที่ได้เอง ทำให้ประชาชนสามารถร้องเรียนการฝ่าฝืนกฎหมายได้อย่างง่ายดาย ทั้งพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ.2551 และพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 เอื้อต่อการเฝ้าระวังและลงพื้นที่ตรวจสอบการละเมิดกฎหมายในพื้นที่ด้านนายตติยะ กล่าวว่า GISTDA ได้จัดทำและพัฒนาแอปพลิเคชันดังกล่าวร่วมกับกรมควบคุมโรค เพื่อเป็นการเฝ้าระวังการละเมิดกฎหมายควบคุมยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งการทำงานของโปรแกรมนี้อยู่ในรูปแบบ Web-based Application แบ่งออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่ ด้านที่ 1 การรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน โดยโปรแกรมนี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้ร้องเรียนสามารถเข้าใช้งานได้อย่างง่าย ระบบจะมีผู้ดูแลคอยกลั่นกรองข้อกฎหมายอีกครั้ง นอกจากนี้ ระบบยังสามารถระบุพิกัดสถานที่ได้ เพื่อให้ง่ายต่อการลงพื้นที่ตรวจสอบ รวมถึงสามารถอัปโหลดภาพถ่ายและวิดีโอ ประกอบข้อร้องเรียนได้ด้วย ด้านที่ 2 แชต (Chat) โปรแกรมผู้ร้องเรียนหรือผู้มีข้อสงสัยเกี่ยวกับข้อกฎหมายหรือวิธีปฏิบัติ สามารถสอบถามได้กับพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลระบบได้โดยตรง เหมือนกับการคุยผ่านแอปพลิเคชันไลน์ รองรับระบบโต้ตอบได้ทันที และด้านที่ 3 คลังความรู้ เป็นช่องทางการเผยแพร่ข้อมูลสุขภาพ วิชาการ และข้อกฎหมาย เพื่อให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงข้อมูลของภาครัฐ เปรียบเป็นห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ขนาดย่อมด้านการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และยาสูบโปรแกรมนี้ สามารถใช้ได้ทั้งสมาร์ทโฟนระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์ (Android) และไอโอเอส (iOS) โดยประชาชนและพนักงานเจ้าหน้าที่สาธารณสุขสามารถเข้าใช้งานผ่านเว็บไซต์ http://TAS.go.th หรือค้นหาจาก google คำว่า “ระบบแจ้งร้องเรียนการกระทำผิดเกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ละยาสูบ” ก็จะสามารถเข้าใช้งานได้ฟรีทันที หากมีข้อสงสัยสามารถโทรสอบถามได้ที่สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โทร 02 590 3342 หรือสายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422